به سوى مرو رفته بود ، سپاه دولت مركزى شكست مىخورد ، تزارها مداخله مىكنند . ديدنىها و آداب و رسوم مردم آن سرزمين در اين سفرنامه آورده شده است . آغاز : تاريخ سفر مرو و مطابق سال پيچىئيل 1277 . بسمله . مقدمه كه قبل از شروع . نسخه‌ها 6 / 4030 ( 1 نسخه ) ؛ مشار 3 / 3093 ؛ فيلم‌ها 1 / 121 ؛ تهران ، ملى 3 / 425 . * سفرنامهء مسيو اوليه . ترجمهء محمد طاهر ميرزا پسر اسكندر ميرزا پسر وليعهد . ترجمه از چاپ 1807 . آغاز : ستايش كنم ايزد پاك را . ملك 3 / 464 ؛ تهران ، ملى 2 / 153 « مقدمهء ژاولوژى » از همو . * سفرنامهء مسيو بابن و هوسه فرانسوى به جنوب ايران . ترجمهء محمد حسن ، اعتماد السلطنه مترجم حضور - سفرنامهء جنوب ايران . * سفرنامهء مشهد - سفرنامهء اصفهان تا مشهد . * سفرنامهء مشهد . تبيان الملك تبريزى ، ميرزا رضا ( سفر 1315 ه ) . ذريعه 12 / 188 « سفرنامه » . * سفرنامهء مشهد . ( منظوم ) . عشق اصفهانى ، محمد داود ( م 1133 ه ) . گزارش مسافرت خود به خراسان براى تصدى توليت آستان قدس است و در آن نام يك‌به‌يك منازل ميان راه اصفهان را تا مشهد و بسيارى از امثال رايج را نيز آورده است . نسخه‌ها 6 / 4033 « سفرنامهء منظوم ( مشهد ) » ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 19 / 207 « مثنوى سفرنامه » ؛ سپهسالار 2 / 595 - 598 . * سفرنامهء مشهد : سفرنامهء منظوم . مجرم تفرشى ، سيد شفيع خان ( آغاز مشروطيت ) . سفرنامهء تهران - مشهد اوست كه به همراه عين الدوله صدراعظم انجام گرفته است ، در قالب مثنوى ، مانند « جلايرنامهء » قائم‌مقام و « عارفنامهء » ايرج ميرزا ، و نكات تاريخى و جغرافيايى و اجتماعى نيز دارد . نسخه‌ها 6 / 4034 « سفرنامهء منظوم ( مشهد ) » ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 19 / 208 « مثنوى سفرنامه » ؛ تهران ، دانشگاه 11 / 2068 . * سفرنامهء مشهد ناصر الدين شاه : سفرنامهء حكيم الممالك ، على نقى پيشخدمت و طبيب . سفر يكم 15 ذيحجه 1283 تا 15 ج 2 / 1284 ه . ذريعه 12 / 189 . آستان قدس 3 / 134 « سفرنامهء حكيم الممالك 1283 - 1284 ق » ؛ تبريز ، دانشگاه ، تسبيحى 41 « سفرنامهء ناصر الدين شاه به خراسان » ؛ دانشگاه 13 / 3145 « سفرنامه يا روزنامه » ؛ مشهد ، فردوسى 105 « سفرنامهء حكيم الملك » ؛ نشريه 3 / 93 « سفرنامهء حكيم الملك » ؛ لنينگراد ، گوركى ، چاپى 51 « سفرنامهء ناصر الدين شاه به خراسان » . * سفرنامهء مشهد ناصر الدين شاه : سفرنامهء ميرزا ابراهيم سررشته‌دار ، امين لشكر كه ملتزم ركاب شاه بود . با دستخط شاه . آغاز سفر دوشنبه 5 شعبان 1300 ه . آغاز ( ديباچه ) : در سال خير مآل هزار و سيصد هجرى . آغاز ( متن ) : سه چهار ماه بود كه اخبار سفر مشهد مقدس شده بود . نسخه‌ها 6 / 4010 « سفرنامهء » امين لشكر ؛ مشهد ، فردوسى 105 « سفرنامهء ميرزا ابراهيم » كه ملتزم ركاب شاه بوده ؛ نشريه 3 / 93 « سفرنامهء امين لشكر » با دستخط شاه ؛ نوشاهى ، چاپى 847 « سفرنامهء ناصر الدين شاه » .